Friday, November 27, 2015

ဦးေႏွာက္ထက္ျမက္ေစမယ့္ နည္းလမ္း (၁ဝ) မ်ဳိး....

ဦးေႏွာက္ဟာ ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးတဲ့ ဗဟိုဌာနျဖစ္တာေၾကာင့္ အင္မတန္မွ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ အဂၤါအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုပါပဲ။ ဦးေႏွာက္က်န္းမာဖို႔ အေရးႀကီးသလို ထက္ျမက္တဲ့ ဦးေခါင္းပိုင္ရွင္ ျဖစ္ခ်င္ၾကတာ လူသားတိုင္းရဲ႕ ဆႏၵပါ။ ဦးေႏွာက္က်န္းမာေနမွသာ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာ႐ံုေၾကာေရာဂါေတြအျပင္ Alzheimer (ေခၚ) အရြယ္မတိုင္ခင္ ဦးေႏွာက္ဇရာ အႀကိဳေရာဂါေတြပါ ျဖစ္မလာေစႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ ထက္ျမက္ေစဖို႔ ေအာက္ပါနည္းလမ္း ၁ဝ သြယ္ျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ၾကည့္ေစ လိုပါတယ္။

(၁) တစ္ေန႔ကို အနည္းဆံုး ရွစ္နာရီ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ အိပ္ပါ။ အိပ္ေရးမဝျခင္းက မွတ္ဥာဏ္စြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္း၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအား က်ဆင္းျခင္း၊ ဆီးခ်ဳိအမွတ္(၂) ျဖစ္လာျခင္း၊ ဆူညံသံေတြ မခံစားႏိုင္ေတာ့ဘဲ အၾကားအာ႐ံု ခ်ဳိ႕ယြင္းလာျခင္း၊ မၾကာခဏ သန္းေဝ ငိုက္မ်ဥ္းကာ လန္းဆန္းမႈ မရွိျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္၍ မ်က္ေစ့အျမင္ ေဝဝါးျခင္း၊ စိတ္မရွည္ဘဲ အလိုလို ေဒါသထြက္ျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း မူမမွန္ေတာ့ဘဲ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္ က်ဆင္းလာျခင္း၊ အဝလြန္ေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ အသားအေရ ေပ်ာ့တြဲ အေရာင္မြဲလာျခင္း၊ ဂေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္ျခင္း၊ စဥ္းစားေတြးေခၚႏိုင္စြမ္း မရွိေတာ့ဘဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွားယြင္းလာျခင္း စသည့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေဝဒနာေတြ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

(၂) ဦးေႏွာက္ကို အလုပ္လုပ္ခိုင္းတာက ထက္ျမက္လာေစမယ့္ ေလ့က်င့္ခန္း
တစ္ခုပါ။ လူကို အပ်င္းေျပေစၿပီး၊ ေပ်ာ္စရာလည္း ေကာင္းတဲ့ Scrabble,
Chess, ဥာဏ္စမ္းပေဟဠိ ဝွက္ျခင္း၊ Crosswords, Sudoku စတဲ့ ဦးေႏွာက္ ေလ့က်င့္ခန္းေလးေတြ မၾကာခဏ ေဆာ့ကစားေပးပါ။

(၃) ေတြးေခၚၾကံဆၿပီး နည္းလမ္းရွာရတဲ့ သခ်ၤာပုစၧာေလးေတြ၊ စာရင္းအင္း ပညာေတြကို အေျဖညႇိၾကည့္ပါ (သို႔မဟုတ္) လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ရက္၊ ၃ ရက္ခန္႔က မိမိစားခဲ့ေသာ ဟင္းအမ်ဳိးအမည္၊ ဝတ္ဆင္ခဲ့ေသာ အဝတ္အစား အေရာင္၊ ေတြ႕ဆံုခဲ့ေသာသူေတြ အေၾကာင္းကို အခ်ိန္ယူ ျပန္လွန္စဥ္းစားရင္း ဦးေႏွာက္ကို အလုပ္ေပးပါ။

(၄) ဗီတာမင္စီ၊ ဗီတာမင္ဘီ၊ ဗီတာမင္အီး၊ ဘီတာကယ္႐ိုတင္း၊ ဖက္တီး အက္ဆစ္၊ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ေတြက ဦးေႏွာက္ကို ခြန္အားျဖစ္ေစပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ကို အားျပဳေစတဲ့ အစားအစာမ်ားမွာ ေသာက္ေရသန္ ့၊ မက္မြန္သီး
(အစိမ္း)၊ ပန္းသီး၊ ေထာပတ္သီး၊ ေျပာင္းဖူး၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ခ်ဳိေသာ အနက္ေရာင္ ဘယ္ရီသီးႏွင့္ အနီေရာင္ ခ်ဥ္ေသာ ဘယ္ရီသီးမ်ား၊ ခ်ယ္ရီသီး၊ ဂရိတ္ဖ႐ု၊ ကီဝီ၊ သံပရာ၊ သံလြင္ဆီ၊ လိေမၼာ္၊ စပ်စ္၊ စေတာ္ဘယ္ရီ၊ ခရမ္းခ်ဥ္၊
ေမ်ာက္ဥ၊ ေၾကြဥ၊ ဝဥ၊ ကန္စြန္းဥ၊ ပဲပင္ေပါက္၊ ေရွာက္၊ သံပယို၊ သစ္ေတာ္၊ ဇီးသီး၊ ဇီးယို၊ တင္လည္းသီး၊ ရက္စ္ဘယ္ရီ၊ ေဒါက္ခြရြက္၊ သစ္ၾကား၊ ဆန္၊ ဂ်ဳံ၊ဆပ္၊ လူး၊ ေရႊဖ႐ံုသီးႏွင့္အေစ့၊ ကလ်ာဏီပင္၊ ဝက္သစ္ခ်၊ ပင္စိမ္းရြက္၊ စပ်စ္ေျခာက္၊ ကၫြတ္၊ မတ္ပဲ၊ ပဲနီေလး၊ ပဲပိစပ္၊ င႐ုတ္ခ်ဳိသီး၊ သၾကား၊ ပန္းေဂၚဖီစိမ္း၊ မုန္လာဥနီ၊ အဆီနည္း ခ်ိစ္၊ မခ်ဳိေသာဒိန္ခ်ဥ္၊ ကိုကိုးမႈန္႔ႏွင့္ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေခ်ာကလက္ အနက္ေရာင္၊ အစိမ္းေရာင္ လက္ဖက္ရည္၊ တို႔ဟူး၊ တူနာငါး၊ အေရခြံမပါေသာ ၾကက္သား၊ အျဖဴေရာင္ၾကက္ဥ၊ ငါးႀကီးဆီ၊ ပ်ားရည္၊ အေရခြံမပါေသာ ဘဲငန္းသား၊ ဆယ္လ္မြန္ငါး၊ အိုမီဂါ-၃ ဖက္တီးအက္ဆစ္ ၾကြယ္ဝေသာ ငါးမ်ား စသည္တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

(၅) လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း၊ ေျပးျခင္း၊ စက္ဘီးစီးျခင္း၊ ေရကူးျခင္း၊ ေယာဂ က်င့္ျခင္း၊ေအ႐ိုးဗစ္စတဲ့ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား အားကစားေတြက ေသြးလည္ပတ္မႈ အားေကာင္းေစတာေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ အရည္အေသြးကို တိုးတက္လာေစပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ လူကို စိတ္အပန္းေျပေစၿပီး၊ ေတြးေခၚ ဥာဏ္စြမ္းရည္ ျမင့္မားေစပါတယ္။ (တရားထိုင္၊ တရားမွတ္ျခင္းကို ေန႔စဥ္ ျပဳလုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။)

(၆) လံုးဝ မတူညီတဲ့ ဘာသာစကားမ်ား ျဖစ္ၾကတဲ့ ဥပမာ- အဂၤလိပ္နဲ ့ ဂ်ပန္ဘာသာကို တစ္ၿပိဳင္တည္း ေလ့လာသင္ယူ က်က္မွတ္ ေျပာဆိုျခင္းက ဦးေႏွာက္ကို အလုပ္လုပ္ေစလို ့ ဥာဏ္ရည္ထက္ျမက္ေစတဲ့ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။

(၇) သတင္းစာ၊ ဝတၱဳ၊ မဂၢဇင္း၊ ကဗ်ာ၊ အင္တာနက္သတင္းမ်ား စသည္ျဖင့္
ဗဟုသုတရဖြယ္ရာ စာေပအမ်ိဳးမ်ိဳးတို့ကို ဖတ္႐ႈေလ့လာၿပီး၊ မိမိႏွစ္သက္တဲ့ စာသားေတြကို မွတ္စုေရးသားျပဳစုကာ မၾကာခဏ ျပန္လည္ဖတ္႐ႈျခင္းက ဦးေႏွာက္ဆဲလ္မ်ားကို ေကာင္းစြာ အလုပ္လုပ္ေစပါတယ္။

(၈) ဦးေႏွာက္လန္းဆန္း တက္ၾကြေစဖို႔ တစ္ေန႔လွ်င္ လက္ဖက္ရည္ (သို႔မဟုတ္) ေကာ္ဖီ အနည္းဆံုး တစ္ခြက္မွ် ေသာက္ေပးပါ။ (လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ ေန႔စဥ္ ေသာက္သံုးသူေတြဟာ လံုးဝ မေသာက္သူေတြထက္ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ေၾကာင္း အေမရိကန္ အာဟာရဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပအၾကံျပဳ ထားပါတယ္။)

(၉) ပီေကဝါးစားျခင္းက ဦးေႏွာက္နဲ ့အာ႐ံုေၾကာေတြကို ေကာင္းစြာ လႈ႔ံေဆာ္ေပးပါတယ္။

(၁ဝ) အထက္ပါ ဦးေႏွာက္ ထက္ျမက္လာေစမယ့္ အေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြကို ေလ့လာလိုက္စားရင္း ဦးေႏွာက္အားရွိေစမယ့္ အစားအစာေတြ စားေသာက္ ေနထိုင္ေသာ္လည္း သိသိသာသာ တိုးတက္မႈ မရွိဘဲ ထံုထိုင္း၊ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းေနပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လိုအပ္ရင္ ေဆးဝါးကုသမႈ ခံယူပါ။ (ဦးေႏွာက္ဟာ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ အတြက္ လြန္စြာအေရးပါၿပီး၊ ထိခိုက္ပ်က္စီးတဲ့အခါ ႀကီးမားတဲ့ဆံုး႐ႈံးမႈကို ျဖစ္ေစတာမို႔ မေပါ့သင့့္ပါဘူး။)


No comments:

Post a Comment